Tham quan Nhà hát Lớn qua mạng

Chỉ mất khoảng 15 phút cho chuyến tham quan ảo Nhà hát Lớn Hà Nội, bất cứ ai có kết nối internet đều có thể tự trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về di tích hơn 100 năm tuổi này. Như đang đi trong nhà hát để ngắm nhìn từng căn phòng, từng chi tiết trang trí, từng viên gạch, cánh cửa chứng nhân, du khách còn có bên mình hướng dẫn viên thuyết minh về quá trình xây dựng, những nét độc đáo trong kiến trúc của nhà hát; tiến trình hiện đại hóa sân khấu và âm nhạc Việt Nam đầu thế kỷ 20; cuộc đời và đóng góp của nhà viết kịch Vũ Đình Long-cha đẻ của ngành kịch nói Việt Nam và ông Claude Bourrin-Giám đốc đầu tiên của Nhà hát Lớn Hà Nội… Trải nghiệm chuyến tham quan ảo Nhà hát Lớn Hà Nội, du khách cũng sẽ biết đến những bước thăng trầm của đất nước, sự vận động của xã hội và tâm thức con người… “Bước đi” trong một kiến trúc Pháp hoàn mỹ, rất thú vị khi trong chuyến tham quan ảo, du khách còn được nghe những tác phẩm âm nhạc nổi tiếng của Pháp.

leftcenterrightdel
Nhìn từ ban công trong “chuyến tham quan ảo” dễ dàng thấy con đường tiến thẳng vào Nhà hát Lớn. 
Ông Ngô Tự Lập, Viện trưởng Viện Quốc tế Pháp ngữ, đơn vị thực hiện Dự án số hóa Nhà hát Lớn Hà Nội, cho biết: Nét độc đáo của dự án số hóa này là tính tích hợp giữa công nghệ và văn hóa. Dự án sử dụng công cụ, giải pháp công nghệ tiên tiến nhất, trong đó có đưa vào các giá trị văn hóa, dựa trên kết quả nhiều khảo sát công phu do các chuyên gia, nghệ sĩ nổi tiếng của Việt Nam và quốc tế thực hiện. Công trình có thể được dùng để bảo tồn, khai thác và quảng bá cho Nhà hát Lớn Hà Nội, giảng dạy cho các sinh viên kiến trúc, âm nhạc, sân khấu, nghệ thuật... Đây cũng có thể là món quà đặc biệt tặng những người yêu Hà Nội, yêu văn hóa và trân trọng mối quan hệ truyền thống Việt Nam-Pháp…

Kỳ vọng số hóa di sản

Chuyên gia Emmanuel Cerisem (Pháp), đồng Giám đốc Dự án hợp tác phát triển đô thị giữa Ile de France và UBND TP Hà Nội cho rằng: "Theo nghiên cứu, Nhà hát Lớn Hà Nội có vị trí quan trọng trong kết cấu đô thị khu vực phố cổ Hà Nội. Không chỉ mang những giá trị của một nhà hát, Nhà hát Lớn Hà Nội còn có mối quan hệ mật thiết với các công trình lân cận xung quanh nằm ở khu vực trung tâm của thành phố. Mặt trước nhà hát nhìn thẳng ra con đường kết nối với phía nam Thành cổ (đường Tràng Tiền, Tràng Thi ngày nay). Sau đó là phát triển khu phố theo hình ô bàn cờ ở phía nam của hồ Hoàn Kiếm, nay là các phố: Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt, Hàng Bài, Hai Bà Trưng, Bà Triệu… Nhà hát Lớn được coi là một di tích biểu trưng cho nền văn hóa đô thị kiểu phương Tây ở Hà Nội. Vị trí của nhà hát phỏng theo kiến trúc Nhà hát Opera Garnier ở thủ đô Pa-ri của Pháp. Nét tượng trưng là những con đường tiến thẳng vào nhà hát. Các công trình xung quanh nhà hát có mặt tiền phải tuân theo phong cách của nhà hát dù công năng của chúng là gì. Thậm chí, kích thước, chiều cao của mỗi tầng của các tòa nhà đó cũng phải khớp với kích thước, độ cao của Nhà hát Lớn… Trong thời đại công nghệ 4.0, những di sản này không chỉ có giá trị văn hóa, lịch sử mà còn có giá trị kinh tế, xã hội”.

Theo bà Đặng Thị Bích Liên, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, lãnh đạo bộ đã có chủ trương mở rộng cửa Nhà hát Lớn Hà Nội để phục vụ du khách trong nước và quốc tế đến tham quan. Bộ đã đẩy mạnh việc bảo tồn, khai thác và quảng bá các loại hình hoạt động biểu diễn để tạo điều kiện cho đông đảo người yêu nghệ thuật có điều kiện được đến đây thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao. Công trình tham quan ảo Nhà hát Lớn Hà Nội nằm trong chuỗi các hoạt động đó… Ông Frederic Alloid, đại diện Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam cho rằng: “Hà Nội là duy nhất. Điều cốt lõi ở đây là lưu giữ lại những kỷ niệm, ký ức thông qua việc bảo tồn và phát huy các di sản, ngoài ra, đó còn là công việc chuyển giao. Việc số hóa giúp phát huy giá trị các di sản, đặc biệt khi không phải người Việt hay người nước ngoài nào cũng có thể đến tận nơi tham quan. Sức mạnh của số hóa là cho phép bất kỳ ai, ở bất cứ đâu, bất kỳ lúc nào cũng có thể có trải nghiệm văn hóa đi kèm với nghe nhìn. Chúng kết hợp với nhau, tương tác với nhau để phục vụ mục đích chung của một người cho dù là tư nhân hay nhà nước. Số hóa là công cụ hữu hiệu giúp khám phá, học hỏi và chia sẻ...”. Có thể nói, đây là công trình mang nhiều kỳ vọng. Trong đó là mong muốn 5.922 di tích lịch sử, văn hóa của Hà Nội đã được kiểm kê sẽ lần lượt được bảo tồn theo hình thức này.

Được xây dựng tương đối bài bản, không khó để hiểu tại sao dự án số  hóa Nhà hát Lớn Hà Nội được ủng hộ đến thế. Chỉ còn chút tiếc nuối rằng, với công nghệ hiện đại và đội ngũ chuyên gia hùng hậu đến vậy nhưng dự án vẫn chưa thể hiện được những giá trị của công trình như mong đợi. Những tư liệu quý, những nghiên cứu về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật… có thể được bổ sung để làm phong phú thêm chuyến tham quan ảo. Nhấp chuột để có được những kiến thức như thế hoàn toàn có thể là động lực thôi thúc du khách đến tận nơi, ngắm nhìn, thưởng thức và "đắm đuối" với Nhà hát Lớn Hà Nội "bằng da bằng thịt”.

Bài và ảnh: LAN DỊU