Chị Đàm Thị Hoa, người dân ở ngõ 56, phố Nguyễn Đình Hoàn vui mừng: “Tôi bán đồ ăn sáng đã được 5 năm. Trước đây, hầu hết khách thường đến mua mang về mà không dám ngồi lại ăn vì không chịu được mùi hôi của sông. Từ ngày có dự án thí điểm làm sạch sông, mùi hôi đã giảm đi đáng kể và khách đến mua hàng của tôi cũng đông hơn trước”. Cùng chung quan điểm với chị Hoa, anh Nguyễn Văn Công hào hứng: “Nhà tôi nhìn ra sông Tô Lịch. Mỗi ngày nắng, mưa trước đây chẳng khác nào tra tấn với gia đình tôi. Giờ đây, nhà tôi có thể mở cửa đón khí trời, cả nhà được tập thể dục ven sông mà không lo ảnh hưởng tới sức khỏe”.

leftcenterrightdel
Những "nhà máy xử lý nước thải" bằng công nghệ Nano- Bioreactor của Nhật Bản.

Dự án tài trợ thí điểm làm sạch một đoạn sông Tô Lịch và một góc Hồ Tây bằng công nghệ Nano-Bioreactor của Nhật Bản “Nhà máy xử lý nước thải đặt trong lòng sông, hồ” bắt đầu được triển khai từ ngày 16-5-2019. Được biết, những chiếc máy này hoạt động 15 phút lại nghỉ 45 phút, tức chỉ chạy 6 tiếng đồng hồ/ngày. Các tấm Bioreactor không sử dụng điện được làm chủ yếu từ đá núi lửa Nhật Bản với bí quyết công nghệ đặc biệt là bột đá không tan trong nước, tồn tại gần như vĩnh viễn. Tấm Bioreactor kích hoạt các vi sinh vật có lợi phát triển để phân hủy, phân giải các vi sinh vật có hại, tạo ra hệ thống tăng khả năng tự làm sạch của dòng sông… Bên cạnh việc giám sát hoạt động của máy, các chuyên gia Nhật Bản thường xuyên lấy mẫu nước, bùn dưới sông để đánh giá hiệu quả của dự án.

Sau một tháng triển khai, dự án đã bước đầu có những dấu hiệu tích cực. Kết quả đo độ dày của bùn giảm đi trông thấy, các chỉ số về độ ô nhiễm của nước tại vị trí đặt máy giảm dần theo từng ngày. Trao đổi nhanh với chúng tôi, ông Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Cải thiện Môi trường Nhật Việt (JVE), người góp công đưa công nghệ Nano-Bioreactor về Việt Nam khẳng định: “Cho đến giờ phút này, mọi thứ vẫn nằm trong tính toán của các chuyên gia Nhật Bản. Các thông số về mức độ ô nhiễm, độ dày của bùn giảm cho thấy tính khả thi cao của dự án. Có ý kiến cho rằng, xử lý nguồn xả thải vào lòng sông mới là căn cốt của vấn đề. Tuy nhiên, chuyên gia Nhật Bản cho biết, nếu không cho các cửa xả nước thải vào sông Tô Lịch thì vẫn còn tồn tại vấn đề mùi hôi, lớp bùn tầng đáy và các vi khuẩn có hại vẫn không mất đi được. Theo các chuyên gia, dọc sông Tô Lịch có gần 300 cống lớn nhỏ. Với công nghệ Nano-Bioreactor hoạt động như những nhà máy xử lý nước thải được đặt trực tiếp dưới lòng sông Tô Lịch, chúng tôi khẳng định có thể làm sạch được sông mà nước thải vẫn có thể đổ trực tiếp ra sông. Với công nghệ này, chúng tôi có thể xử lý được hơn 1,3 triệu mét khối/ngày đêm, tức là gấp 9 lần lượng nước chảy vào, nên nước sẽ được xử lý ngay trong ngày và sẽ không còn ô nhiễm".

Những năm qua, Hà Nội đã triển khai nhiều dự án thí điểm khắc phục tình trạng ô nhiễm sông Tô Lịch nhưng không hiệu quả. Không biết công nghệ Nano-Bioreactor của Nhật Bản có thể cứu được sông Tô Lịch hay không. Chỉ biết rằng những dấu hiệu tích cực sau một tháng triển khai thí điểm công nghệ này đã giúp người dân Thủ đô có thêm tin tưởng vào tính khả thi của dự án.

Bài và ảnh: HOA LƯ