Thuộc phường Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, Lãn Ông là con phố khá ngắn với độ dài chỉ 180m. Xưa kia phố có tên “Phúc Kiến”, mãi đến thời tạm chiến (1947-1954) phố mới được gọi tên Lãn Ông, theo tên vị danh y nổi tiếng Hải Thượng Lãn Ông. Theo “Đại Nam nhất thống chí”, thời xưa đây là nơi tập trung buôn bán mặt hàng thiếc và đồng, khai thác từ mỏ Tụ Long. Đầu thế kỷ 20, con phố này mới trở thành phố chuyên kinh doanh thuốc Bắc. Hơn một thế kỷ đã trôi qua, con phố này vẫn tấp nập người mua kẻ bán, nghề thuốc Đông y vẫn được lưu truyền và phát triển.

leftcenterrightdel
Phố thuốc Lãn Ông đã trở thành một thương hiệu chợ thuốc Đông y trong lòng người dân Thủ đô.

Chỉ cần đi gần tới phố Lãn Ông, một thứ mùi quen thuộc, thơm đặc trưng đã lan tỏa, đó là mùi thơm từ các loại hương liệu, thảo mộc khô dùng làm thuốc mà dân gian vẫn thường gọi là thuốc Bắc… được bào chế và bầy bán ngay trên phố. Tại đây, hầu hết các cửa hàng đều bán thuốc kết hợp bắt mạch, kê đơn, và có khá nhiều lương y nổi tiếng hành nghề trên con phố này. Tuy nhiên, đa phần lương y ở phố Lãn Ông đều không qua trường lớp chính thức mà được truyền dạy từ đời này sang đời khác. Đó cũng chính là một phần lý do khiến nghề thuốc không bị thất truyền trên phố Lãn Ông.

Các lương y phải luôn tự học hỏi trau dồi... Đặc biệt, những người gắn bó với lĩnh vực Đông Nam dược phải hiểu chữ Hán, kinh dịch, hiểu thiên văn kết hợp với y học dân tộc đồng thời phải am hiểu sinh lý giải phẫu và nội tiết của Tây y mới hoàn thiện chức năng của Đông y. Hiện tại, rất nhiều lương y trên phố Lãn Ông là đời thứ 5, thậm chí thứ 7 trong nội tộc gắn bó với nghề Đông Nam dược ở phố, hoặc có thể tính là thứ 7 thứ 9 nếu tính từ gốc gác nghề thuốc của từng dòng họ. Hầu như nghề bốc thuốc, bắt mạch của họ chỉ lấy bí truyền trong gia đình làm cốt yếu, đồng thời vận dụng sự tìm hiểu và kinh nghiệm thực tế để phát huy. Nhiều lương y gắn bó với nghề đã nhiều thập kỷ, họ thuần thục tới mức khách đến chỉ mô tả hiện trạng là họ đã khẳng định ngay được cách thức điều trị mà không cần bắt mạch, xem sắc mặt. Lương y lý giải rằng, họ phải kết hợp sự am hiểu thiên văn với bệnh lý của người để tìm ra cách chữa hiệu quả.

Ủy ban Nhân dân phường Hàng Bồ đã từng thống kê, trên phố Lãn Ông có trên 70 cơ sở kinh doanh thuốc Đông y, chiếm khoảng 90% số nhà mặt phố ở đây. Các cửa hàng thuốc tập trung phía cuối con phố, nằm san sát nhau. Phố Lãn Ông trước đây chỉ bán thuốc Bắc, rồi sau đó mới dần dần bán cả thuốc Nam, từ các loại thuốc bình dân như vỏ quýt, sa sâm, quế chi, hạt sen, bán hạ… đến các loại cao cấp như đông trùng hạ thảo, nhân sâm, linh chi...

Ngày nay, đứng trước sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ, ngành y học hiện đại cũng có những bước tiến vượt trội. Tuy nhiên, Đông y vẫn được xem trọng, bởi nếu như Tây y có thể giúp chữa khỏi bệnh thì Đông y lại là phương pháp tuyệt vời để giúp con người khỏe mạnh từ bên trong, ngăn ngừa và chữa trị tận gốc các loại bệnh tật.            

Con phố nhỏ mang tên Lãn Ông trải qua bao mùa mưa nắng vẫn mang đậm nét cổ kính, nhưng không kém phần sôi động. Mùi hương đặc trưng hòa cùng âm thanh cuộc sống đã làm nên nét độc đáo của phố nghề thuốc – Lãn Ông.

Bài, ảnh: ANH THÙY