Nơi lưu giữ ký ức làng quê

Nhà truyền thống xã Yên Mỹ được thành lập vào ngày 19-1-2019 với diện tích khoảng 150m2. Sau hơn 2 năm đi vào hoạt động, nơi đây đã tiếp nhận hơn 300 hiện vật do người dân tự nguyện mang đến đóng góp. Trong số các hiện vật đang trưng bày tại nhà truyền thống của xã, có hàng chục hiện vật trên 100 tuổi. Tại đây, chúng ta có thể bắt gặp những vật dụng quen thuộc như: Liềm gặt lúa, cày, bừa; đơm, đó, quang gánh, cối đá, chạn tre, mâm gỗ, mâm đồng… Bên cạnh các vật dụng gắn liền với đời sống sinh hoạt, lao động của người dân Yên Mỹ, nơi đây còn trưng bày, lưu giữ những kỷ vật, đồ dùng của hai anh hùng liệt sĩ là Trần Văn Đức và Nguyễn Minh Tân. Đây là hai người con ưu tú của làng đã hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Việc trưng bày những kỷ vật chiến tranh tại nhà truyền thống cũng góp phần giúp cho thế hệ con cháu hôm nay có thêm hiểu biết về một thời kỳ chiến đấu hào hùng nhưng đầy bi tráng của dân tộc.

leftcenterrightdel
 Nhà truyền thống xã Yên Mỹ - nơi trưng bày hơn 300 hiện vật.
leftcenterrightdel
 Bà Trần Thị Huệ vệ sinh, lau dọn các hiện vật.

Là người trực tiếp trông coi, dọn dẹp nhà truyền thống xã Yên Mỹ, bà Trần Thị Huệ cho biết trước đây khu vực nhà văn hóa là một khu vườn bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, rất ít người qua lại. Tuy nhiên, kể từ khi xây dựng nhà truyền thống, nơi đây đã trở thành một địa điểm văn hóa được nhiều người biết đến. Đôi khi, bà Huệ còn vào vai một hướng dẫn viên để giới thiệu và chỉ dẫn cho khách đến tham quan. “Mặc dù công việc này hoàn toàn tự nguyện, không được trả lương nhưng tôi cảm thấy rất vui và tự hào. Khi nhìn vào những hiện vật này, cả một bầu trời ký ức tuổi thơ như ùa về trong tâm trí tôi. Bởi vậy mà, dù có vất vả đến mấy, tôi vẫn muốn làm công việc này để có thể góp một phần nhỏ bé của mình cho quá trình gìn giữ nếp làng. Tôi hy vọng thế hệ con cháu sau này sẽ tiếp tục duy trì và sưu tầm được nhiều hiện vật hơn để tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà cha ông đã để lại”, bà Trần Thị Huệ bày tỏ.

leftcenterrightdel
 Nơi trưng bày các dụng cụ sản xuất nông nghiệp.
leftcenterrightdel
 Nhiều hiện vật gắn bó với đời sống sinh hoạt hằng ngày trước đây của người dân.

Mặc dù số lượng hiện vật trưng bày tại đây khá lớn nhưng các hiện vật này đều được chính quyền địa phương và người dân xã Yên Mỹ trưng bày, sắp xếp một cách khoa học theo từng chủ đề, chủng loại. Nhờ vậy mà với những người đam về tìm hiểu về quá khứ, yêu thích lịch sử khi được đặt chân vào không gian này đều cảm thấy gần gũi, gắn bó.

Gửi gắm giá trị tốt đẹp đến tương lai

Mặc dù nhiều hiện vật ở đây không có giá trị kinh tế cao nhưng lại chứa đựng giá trị tinh thần to lớn. Bởi hầu hết các hiện vật được trưng bày tại nhà truyền thống đều gắn liền với cuộc sống sinh hoạt, lao động và chiến đấu của người dân nơi đây. 

Có cơ hội đến tham quan nhà truyền thống, chị Trần Thị Hà chia sẻ, việc xây dựng nhà truyền thống để lưu giữ các hiện vật này là một ý tưởng rất hay giúp cho thế hệ sau cũng như những người con xa quê nhìn lại lịch sử văn hóa sinh hoạt của cha ông, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.

leftcenterrightdel
  Người dân tham quan nhà truyền thống.

Chia sẻ về ý tưởng xây dựng “bảo tàng làng”, ông Trần Quang Khánh, Chủ tịch UBND xã Yên Mỹ cho biết: Ý tưởng này xuất phát từ quan điểm của lãnh đạo địa phương và được ấp ủ trong suốt 10 năm, nhưng phải đến năm 2019 mới tìm được địa điểm đẹp và quyết tâm đi vào thực hiện. Thời gian bắt đầu triển khai, việc tập hợp các hiện vật gặp rất nhiều khó khăn. Khi ấy, lãnh đạo xã đã phải đi từng ngõ, gõ từng nhà để vận động, kêu gọi, truyền thông tin qua loa phát thanh của làng để người dân nắm được tinh thần và tự nguyện hiến tặng hiện vật. May mắn thay, khi hay tin, phần lớn người dân trong làng đều hết lòng ủng hộ và vui vẻ mang hiện vật đến nhà truyền thống để quyên góp.

leftcenterrightdel
Chạn tre, đồ dùng trong gian bếp gắn bó một thời của người dân làng quê.

“Là một người con của quê hương Yên Mỹ, tôi luôn mong muốn làm một điều gì đó để góp phần lưu giữ những nét văn hóa của địa phương, đồng thời bảo tồn được những vật dụng gắn liền với cuộc sống của ông cha để giúp cho thế hệ trẻ có thêm hiểu biết và tự hào về những giá trị tốt đẹp của quê hương mình. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng mô hình này bằng việc dựng thêm các dãy nhà thuần nông, gia đình quý tộc,… để tái hiện lại những nếp nhà cổ thời xưa. Bên cạnh đó sẽ tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thêm các hiện vật để làm đa dạng, phong phú hơn cho nhà truyền thống” ông Trần Quang Khánh thông tin thêm.

Có thể khẳng định sự thành công của mô hình bảo tàng do dân đóng góp, dân trông nom đã cho thấy quyết tâm nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân. Tuy nhiên, để những mô hình bảo tàng trong cộng đồng làng xã đi vào hoạt động hiệu quả, bền vững, rất cần có sự tham gia góp ý của các cấp chính quyền, cơ quan chức năng và sự đồng lòng của người dân địa phương.

Bài, ảnh: TRẦN YẾN