Đồ uống truyền thống

Nói đến những thứ giải khát, đồ uống Hà Nội, không thể không kể đến những tên gọi đã gợi nhớ ký ức của mỗi người Hà Nội và với ai từng đến, đã yêu thành phố này. Với du khách, khi đến Hà Nội, nhiều người được truyền tụng, rỉ tai để rồi muốn thử những thức uống đặc trưng của Hà Nội, có những người thử mãi rồi quen, lần nào đến Hà Nội cũng phải tìm bằng được bởi nhiều thứ đồ giải khát, thức uống như chứa đựng cả tâm hồn người Hà Nội. Nó thỏa mãn cơn khát trong những ngày hè oi bức, nó hợp tình, hợp cảnh với từng con phố, hàng cây Hà Nội. Và thường khi mang đi, nó cũng không còn đủ dư vị nữa. Du khách chỉ có thể thưởng thức đủ cung bậc cảm xúc của đồ uống, giải khát khi ở Hà Nội mà thôi.

Ở Hà Nội, nhắc đến đồ uống không thể bỏ qua chè. Chè Hà Nội rất phong phú, mùa nào chè cũng hợp. Đặc biệt, những cốc chè mát để giải khát mùa hè thì đủ cả đỗ xanh, đỗ đen, chè bưởi, chè thập cẩm, chè hoa quả, hay chè cốm, chè trôi nước... Đặc biệt hơn cả là chè hạt sen long nhãn. Chè hạt sen long nhãn có thể làm quanh năm nhưng những người sành ăn chỉ chọn loại chè này vào giữa mùa hè. Đó là thời điểm chè hạt sen long nhãn ngon nhất, khi mà hạt sen Hồ Tây già đến độ và nhãn chín rộ. Dịu dàng, mát rượi và ngọt thanh, đây chính là những lý do giúp chè long nhãn hạt sen được liệt vào danh sách một trong những thức uống, giải khát được yêu thích nhất. 

Không chỉ có chè, ở Hà Nội, người ta bắt gặp những gánh, chiếc xe tào phớ rong trên khắp các con phố. Tào phớ cũng là đồ giải khát dân dã được người Hà Nội sáng tạo với nhiều biến thể nhưng có lẽ gần gũi và được yêu thích nhất là tào phớ hoa nhài. Người bán dùng vỏ trai nhẹ nhàng gạt từng muỗng mỏng vào bát, chan chút nước đường ướp hoa nhài, vài viên đá nhỏ. Vị ngọt man mát, thanh thanh của thức giải khát này đủ “giải cứu” cho những ngày hè khô nóng. Còn nhiều lắm những thứ đồ uống, giải khát mang tâm hồn Hà Nội. Nào cà phê, nước sấu, kem Tràng Tiền, hoa quả dầm... đều mang hương vị đặc sắc không nơi nào có được.

leftcenterrightdel
Thực khách thưởng thức trà tại Lễ hội kích cầu du lịch và đồ uống không cồn Hà Nội 2020.

Đồ uống Hà Nội và sự du nhập

Có lẽ nói người Hà Nội cầu kỳ, kỹ tính là hoàn toàn đúng. Họ chỉn chu, đòi hỏi nhiều cho một thức đồ uống. Nhưng người Hà Nội cũng sẵn sàng mở cửa đón những cái mới, cái hay từ bên ngoài, từ các địa phương khác cũng như xu hướng của thế giới.

Chúng tôi có dịp ngồi trong gian hàng trà Shan tuyết cổ thụ-Shanam (Công ty TNHH Trà và đặc sản Tây Bắc tại Lễ hội kích cầu du lịch và đồ uống không cồn Hà Nội 2020). Mỗi khách đi qua lại được mời vào thưởng trà. Chúng tôi cùng nhâm nhi ly trà. Cả nhóm bàn chuyện phiếm về những dòng trà có mặt ở Việt Nam. Mới thấy, Hà Nội chính là trung tâm hội tụ lớn của trà. Khi khách đã sóng sánh trong hương-sắc-vị của trà, bà Nguyễn Thị Thắm, Giám đốc công ty mới giải thích cặn kẽ hơn với chúng tôi về các loại trà xanh, bạch trà, hồng trà, trà vàng... Mỗi vùng đất của Việt Nam lại có ưu thế riêng và trà Việt Nam của công ty đã có những giải thưởng quốc tế đáng tự hào. Riêng dòng trà bánh ép là một thứ “của để dành” mới của người sành trà. Một bánh trà ép sẽ có giá trị tăng dần theo thời gian, càng để lâu, trà bánh ép vốn được lựa chọn từ những lá chè cực phẩm, lại càng đượm vị, đượm hương...

Đóng bộ áo dài dân tộc, từ tốn rót trà mời khách, ông Hoàng Xuân Hiến, Giám đốc Công ty TNHH Thiên Tường Vân, cho biết: Trà là đồ uống đặc sắc, mang tính bản địa, mang tính Việt Nam. Đồ uống thường để giải khát hoặc cho đỡ đói bụng và mang một phần năng lượng. Không chỉ với tính chất một đồ uống thông thường, cộng thêm một số dược tính, trà còn mang cả tinh thần, tính nghệ thuật. Việc pha một ấm trà, thưởng thức nó chính là khoảng thời gian tĩnh tại của tâm hồn. Lâu nay “Trà Bà Vân” bên mình là thương hiệu được một số công ty lữ hành tìm đến hợp tác để đưa khách Pháp, khách châu Âu đến thưởng thức trà trong tour khám phá Hà Nội của họ. Khách đến Hà Nội muốn được trải nghiệm cái gì đó của Việt Nam không chỉ là Hà Nội. Trà là thứ đại diện cho quốc gia và trà ướp sen là thứ trà được nhiều khách quan tâm.

Nói về đồ uống, giải khát của Hà Nội hiện đại, năng động không thể không kể đến những đồ uống mang đi mới. Đó có thể là cà phê, những ly trà sữa, những hộp sữa chua chân châu mới nổi xuất xứ từ vùng đất mỏ Quảng Ninh, những sản phẩm kem mochi của Công ty CP Kem Tràng Tiền là sự kết hợp của kem tràng tiền và bánh mochi Nhật Bản, nước gạo rang của thương hiệu TH True Milk... Tất cả đều có những nét riêng, góp vào sự đa dạng, phong phú của văn hóa ẩm thực người Hà Nội.

Bài và ảnh: LAN DỊU