Tuổi thơ của Thúy Đào gắn bó với khung vải chỉ màu, những hình ảnh thân thuộc hiển hiện qua mỗi bức tranh. Khi trở thành thiếu nữ, chị Đào đã thuần thục các kỹ thuật thêu tay như: Đâm xô, chăng chặn, sa hạt, lướt vặn, nối đầu... Nói về nghề thêu, chị Đào chia sẻ: “Muốn thêu giỏi, có kỹ thuật thôi chưa đủ mà còn phải có trí tưởng tượng phong phú và khả năng thẩm mỹ tốt. Người thêu phải am hiểu về hội họa, nghệ thuật tạo hình thì khi thêu mới sống động, đẹp mắt và có hồn”.

Từ nguyên mẫu ban đầu, người thêu phải sang kiểu vào khung vải, sau đó lựa màu chỉ để thêu. Có những bức tranh chồng lấn lên nhau nhiều hình ảnh buộc người thợ phải lát nền trước sau mới thêu hình lên trên. Những sản phẩm đó kết hợp hàng chục kỹ thuật thêu tay cùng hàng trăm màu chỉ khác nhau. Chẳng thế mà thợ thêu vẫn được ví là người vẽ tranh bằng kim chỉ.

Chị nhớ năm 2010, trong dịp kỷ niệm Đại lễ 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội đã thêu bức tranh chim hạc quy tụ có tên “Tổ ấm” với ý nghĩa nhắc nhở con người luôn nhớ về cội nguồn. Bức tranh được ban tổ chức chương trình “Trí tuệ Thăng Long-Hà Nội” chứng nhận là sản phẩm thủ công tiêu biểu của Thủ đô.

leftcenterrightdel
Nghệ nhân Nguyễn Thúy Đào bên sản phẩm tranh thêu truyền thống (ảnh chụp tháng 3-2021). 

Khi những ngón tay bị kim châm chai đi cũng là lúc chị tự mở một xưởng thêu tay. Đó là nơi tập hợp những thợ thêu gắn bó nhiều năm với gia đình. Là chủ cơ sở tranh thêu, chị không chỉ giỏi nghề mà còn phải làm tốt công tác quản lý và kinh doanh. Chị miệt mài xây dựng thương hiệu tranh thêu tay Nguyên Đào, sau đổi thành Phương Thảo (tên con gái). Sản phẩm của cơ sở đa dạng về thể loại, kích cỡ, phù hợp với việc trang trí nội thất ở nhiều không gian khác nhau.

Khi trên thị trường có nhiều mặt hàng tranh thêu trang trí, trong đó tranh thêu máy tràn lan giá rẻ, chị vẫn kiên trì đi theo dòng tranh thêu tay truyền thống. Người sành hàng nhìn vào bức tranh có thể biết được tay thợ thêu kỹ hay rối. Một bức tranh thêu mà lỗ chân kim to, chỉ sợi bồng, hình ảnh không sắc nét thì rất khó lấy được lòng du khách. Do đó chị luôn nhắc nhở người thợ phải làm hết sức tỉ mỉ, cẩn thận, chính chất lượng sản phẩm sẽ đem lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và thợ thêu. Khi sản phẩm đáp ứng yêu cầu khách hàng, thu về lợi nhuận, chị sẽ trả công thợ cao hơn.

Bên cạnh việc cung cấp cho các đầu mối truyền thống, chị còn tích cực mở rộng thị trường, tìm thêm đầu ra cho sản phẩm. Năm 2019, hưởng ứng Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) do TP Hà Nội phát động, chị đăng ký sản phẩm tranh thêu tay và được công nhận là sản phẩm đạt hạng 4 sao.

Cùng với tập trung sản xuất, kinh doanh, chị Đào còn tích cực tham gia dạy nghề. Chị đứng ra mở lớp học thêu cho phụ nữ ở các xã lân cận. Khi họ thạo nghề, chị nhận vào làm tại cơ sở hoặc giao hàng về làm. Có thời điểm, cơ sở của chị tạo việc làm cho mấy chục lao động trên địa bàn, mức thu nhập trung bình từ 4 đến 5 triệu đồng/tháng.

Với vai trò là Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Nữ doanh nghiệp huyện Thường Tín, chị Đào tăng cường các hoạt động liên kết sản xuất, đẩy mạnh quảng bá sản phẩm, đăng ký cơ sở sản xuất trở thành điểm phục vụ khách tham quan. Bằng tâm huyết và sự năng động sáng tạo, nghệ nhân Nguyễn Thúy Đào không chỉ duy trì ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần gìn giữ nghề thêu truyền thống quê hương.

Bài và ảnh: THƯ NGỌC