Hội thảo tổ chức nhân kỷ niệm 334 năm Ngày Đại đăng khoa của Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo (1683-2017), 366 năm sinh của ông (1651-2017) và hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23-11).

Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo sinh ngày 2-3-1651, mất ngày 28-2-1719, quê ở Hoài Thượng, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Ông sinh ra và lớn lên trong không gian văn hóa xứ Kinh Bắc, lại được thừa hưởng một truyền thống hiếu học, khoa bảng của gia đình và dòng họ, cho nên sớm bộc lộ tư chất thông minh, hiếu học.

leftcenterrightdel
 
leftcenterrightdel
Tài liệu, hình ảnh về Trạng Nguyên Nguyễn Đăng Đạo trưng bày tại hội thảo. 
Khoa Đinh Mùi niên hiệu Cảnh Trị 5 (1667) đời vua Lê Huyền Tông, Nguyễn Đăng Đạo thi đỗ Tam trường, đến khoa Quý Sửu niên hiệu Dương Đức 2 (1673) đời vua Lê Gia Tông, ông đỗ Giải nguyên. Năm 33 tuổi, Nguyễn Đăng Đạo đỗ Đệ nhất giáp Tiến sĩ cập đệ Đệ nhất danh (Trạng nguyên) khoa Quý Hợi niên hiệu Chính Hòa 4 (1683) đời vua Lê Hy Tông.

Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo từng đảm nhiệm các chức: Bồi tụng, Hộ bộ Hữu Thị lang, Lại bộ Hữu Thị lang, Ngự sử đài Đô ngự sử, Binh bộ Thượng thư... sau được thăng Tham tụng, Lễ bộ Thượng thư kiêm Đông các Đại học sĩ, Nhập thị Kinh diên, tước Thọ Lâm bá.

Trong thời gian làm quan, ông hai lần được giữ chức Tri Cống cử trông coi việc tuyển dụng nhân tài cho đất nước ở kỳ thi Hội. Ông cũng được trao trọng trách dẫn đầu đoàn sứ bộ sang triều Thanh đòi lại ba động Ngưu Dương, Hồ Điệp, Phổ Viên thuộc xứ Tuyên Quang.

Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo thọ 69 tuổi, khi mất, được phong tặng Lại bộ Thượng thư, tước Thọ Quận công, đồng thời được sắc phong làm Phúc thần phối thờ ở đình làng Hoài Bão.

Trước tác của Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo gồm: Tập thơ Nguyễn Trạng nguyên phụng sứ tập (bị thất lạc, hiện chưa tìm thấy), 6 văn bia và 11 bài thơ (gồm: 8 bài thơ chữ Hán được ghi trong Toàn Việt thi lục, 1 bài thơ chữ Nôm ghi trong gia phả, 2 bài thơ chữ Hán và Nôm ghi trong Đặng gia thế phả).

Với 27 bài tham luận của các nhà khoa học gửi tới Hội thảo, tập trung nghiên cứu, đánh giá các nội dung: Quê hương, dòng họ của Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo; Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo - Con người và sự nghiệp; Bảo tồn và phát huy truyền thống khoa bảng của dòng họ Nguyễn Đăng, thôn Hoài Thượng, Bắc Ninh; Nhân cách Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo; Đóng góp của Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo trên các lĩnh vực hoạt động, trên các vị trí ông đã đảm nhiệm; Vai trò, vị trí của các vị đại khoa dòng họ Nguyễn Đăng đối với Quốc Tử Giám…

Tại hội thảo, Ban tổ chức trưng bày gần 100 tài liệu, hình ảnh, bản vẽ kỹ thuật cùng nhiều hiện vật như: Thư tịch chữ Hán, gánh sách, hòm sách, bút nghiên…có liên quan nhằm giúp người xem hiểu rõ hơn về thân thế, sự nghiệp của Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo, các nhà khoa bảng họ Nguyễn Đăng và truyền thống hiếu học của dòng họ.

Tin, ảnh: KHÁNH HUYỀN