Chùa Trấn Quốc nằm trên một hòn đảo phía Đông Hồ Tây (quận Tây Hồ, Hà Nội). Chùa được dựng từ thời Tiền Lý (Lý Nam Đế, 541-547), với tên gọi đầu tiên là “Khai Quốc” (nghĩa là mở nước). Đây cũng là ngôi chùa gắn liền với sự ra đời của nhà nước đầu tiên ở Việt Nam - nhà nước Vạn Xuân. Qua nhiều lần đổi tên, từ đời vua Lê Hy Tông, người dân quen gọi chùa là Trấn Quốc và được lưu giữ đến ngày nay.

Quang cảnh chùa Trấn Quốc nhìn từ đường Thanh Niên.

Ngôi chùa đã từng là trung tâm Phật giáo của kinh thành Thăng Long vào thời Lý - Trần. Vua và các quan thường chọn chùa Trấn Quốc làm nơi vãn cảnh và ngự giá đến cúng lễ vào những dịp đặc biệt trong năm như lễ, Tết.

Kiến trúc tổng thể ngôi chùa là một quần thể gồm nhiều lớp nhà với ba ngôi chính là tiền đường, nhà thiêu công và thượng điện, nối thành chữ Công. Trên cửa chùa vẫn còn hiện lên bút tích ba chữ Phương Tiện môn và cả hai câu đối được viết bằng chữ Nôm đẹp mắt “Vang tai xe ngựa qua đường tục/ Mở mặt non sông đứng cửa thiền”.

Lối vào chùa xanh mướt cây.

Trước mặt tiền chính là khoảng sân lớn được lát gạch đỏ, có lư hương lớn ở giữa để du khách và Phật tử đến dâng hương. Ngoài kiến trúc ban đầu thì năm 2003, chùa đã tổ chức khánh thành thêm Bảo tháp Lục độ đài sen cao 15m, có 11 tầng, mỗi tầng có 6 bức tượng Đức Phật A Di Đà trắng bằng đá quý trang nhã, phía trên đỉnh còn có một tháp sen cũng được tạc bằng đá.

Nổi bật trong vườn tháp là tòa Bảo Tháp lục độ đài sen cao 15m, có 11 tầng, tôn trí 66 pho tượng đức Phật A Di Đà. Trên đỉnh tháp là tháp sen “Cửu phẩm Liên hoa” tạc bằng đá.

Bên trong chùa còn lưu giữ rất nhiều pho tượng Phật lẫn Bồ tát có giá trị nghệ thuật lớn, trong đó phải kể đến bức tượng Đức Phật Thích Ca nhập Niết bàn bằng gỗ và được sơn son thiếp vàng. Ngoài ra, các hiện vật khác có ý nghĩa lịch sử, văn hóa và tôn giáo từ thời trước vẫn còn được gìn giữ như 14 tấm bia bằng Hán Nôm.

Kiến trúc tổng thể ngôi chùa là một quần thể gồm nhiều lớp nhà với ba ngôi chính là tiền đường, nhà thiêu công và thượng điện, nối thành chữ Công.

Dạo bước giữa không gian trong lành, du khách còn chiêm ngưỡng cây bồ đề tỏa bóng mát rượi phủ kín khắp một khoảng chùa. Cây bồ đề được chính tay Thủ tướng Ấn Độ Razendia Prasat tặng trong một chuyến ghé thăm chùa Trấn Quốc vào 24-3-1959. Cây Bồ Đề được chiết từ cây Đại Bồ Đề Đạo Tràng - nơi đức Phật Thích Ca ngồi hành đạo cách đây hơn 25 thế kỷ.

Nhà bia trong chùa Trấn Quốc.

Nhà nước đã công nhận chùa Trấn Quốc là di tích lịch sử văn hóa quốc gia vào năm 1962. Hằng năm, ngôi chùa vẫn được chọn làm nơi diễn ra các sự kiện quan trọng liên quan đến Phật giáo, là nơi hành lễ của hàng triệu tín đồ và cuốn hút cả khách du lịch thập phương khi đến với Hà Nội phố.

Cây bồ đề rợp bóng mát trong sân chùa Trấn Quốc.

Rất nhiều chuyên trang nổi tiếng như Thrillist của Mỹ, Daily Mail của Anh... đã bình chọn chùa Trấn Quốc là một trong những ngôi chùa đẹp nhất thế giới, điểm dừng chân không chỉ dành riêng các tín đồ Phật giáo mà cả khách du lịch thập phương. Các trang này đều đánh giá chùa Trấn Quốc như một bông sen đang nở rộ, làm người ta liên tưởng đến đài sen của Phật tổ.

Quả thật, chùa Trấn Quốc tựa như “đóa sen” nổi trên mặt nước hồ Tây!

Bài, ảnh: NGÂN ANH